Primos cantos

 

 

 


Fiza mia cara
 

S'anzoneddu
 

Ma ite cheres

 

Degogliu sardu

 

Madale'
 

Cantone 'e atunzu
 

Sa torrada 'e Giuanne

 

Alba ruja
 

28 zorronadas

 

Sona chiterra
 

(1) La musicassetta "Sos Cantos de Miali Logudoresu" può essere richiesta sul sito www.librisardi.it

(cerca: Miali Logudoresu)

 

Cantoneddhas

Torna a Cantos

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

photo© anastasius-tirìas

www.manuelfurru.eu

foto in b/n

© Giulio Pala - archivio

Primos Cantos (1)

 

1. Fiza mia cara  

T’appo nadu chi gasi no andat bene

no m’abbastat su coro a l’ajulare

est propriu ca ti chelzo troppu ‘ene

si no mi che fia devidu già andare                                        

 

Fiza mia cara già ses unu consolu

pius de tres meses chi ti ponzo fattu

passizende dae piatta fen’a soru

como mi sun boghende fen’a maccu.

E tumbara cadumba e tumbara lalla’

 

M’as rispostu chi mamma tua t’at nadu

chi a primu devo andare a ndomo tua.

Ancora devo fagher su soldadu

e a innamorare est mezus a sa cua

E tumbara cadumba...

 

Fiza mia cara e bogali sa fune

agabbandela cun custu faghe faghe

e si no ti nd’impoltat de niune

dami unu asu e faghimussa paghe.

2. S'anzoneddu   

S’anzoneddu pius bellu chi aia

chi fia pesende cun d’onzi atentzione

pro lu attire a fiza mia

mandigadu si l’at su matzone.

 

Su matzone s’at mandigadu

s’anzoneddu pius bellu chi aìa

eo nde fatto maladia

pro custu dannu chi m’at capitadu.

 

Ma abbaidad’ it’isfoltuna

propriu a mie deviat capitare,

coltzu eo no nd’appo ‘e foltuna

nono nono nono no.

 

S’anzoneddu pius bellu ‘e s’ama

chi a lu ider faghìat su disizu

moltu l’an et b’est solu sa mama

ilbelidende ca piancghet su fizu.

 

Custa no no la potto padire

custu dannu a traittoria

nd’app’a fagher maladia

propriu cras aia postu ‘e l’attire.

 

Ma abbaidad’it’isfoltuna custu raju chi m’at faladu

coltzu eo no nd’appo foltuna

nono nono nono no.

 

Matzonatzu fiz’e bagassa

no b’as lassadu mancu sa lana

pero t’appo a sighire sa trassa

fen’a ti tenner intro sa tana.

 

E ti giro comente una nassa

chena istare a su mòriga mòriga,

t’app’a fagher sa pedde a bistrassa

appiccadu a s’orija a una lòriga.

 

Cussu grodde brutt’ascamile

propiu a mie deviat tribulare.

Pero custa mi l’at a pagare

ca lu fatto a diriondò.

3. Ma ite cheres dae sa vida

T'ana dadu unu triballiu

pulidu e bene pagadu

no ses pius un'ilballadu

...e no ses cuntentu ancora...

 

Como tuccas a sa sette

cun sa macchinedda noa

e arrivire a Poltu Turre

no bi pones mancu un'ora

 

T'ana dadu unu triballiu

ses fena motorizzadu

no ses pius un'ilballadu

e no ses cuntentu ancora...

Ma ite cheres dae sa vida!

 

T'asa fattu sas otto oras

e no ses mancu sueradu

unu pagu imbaddinadu

ti lamentas a su fidigu

 

Cheria narrer...a su figadu

pero ses bene pagadu

pro unu triballiu de otto oras

e no ses cuntentu ancora

Ma ite cheres dae sa vida....

 

Su fatt'est tue mi naras

chi in duas oras de triballiu

ti faghes sa zorronada

e su restu restat valliu.

 

Tue ses propriu curiosu

pensas chi b'appet imbrolliu

e ite cres ch'est addinosu!

chie t'at dadu su triballiu...

 

Ti nde ses ilmentigadu

de su ene fattu a tie:

su triballiu assicuradu

est pane siguru onzi die

 

Como li cheret torradu

su regalu fattu a tie:

e torradu a pagu pagu

otto oras a sa die

E ite cheres de pius, dae sa vida!

 

4. Degolliu sardu

  • A ninnìa

A ninnia a ninnia sa pramma dorada

drommi criadura innotzente sa notte est serena

Babbu est tendende sa roba pro l’aer a siguru

su latte ‘e manzanu, su pane ‘e onzi die.

Drommi chi babbu est vizende, no appes timoria,

drommi sa luna est bessende e dae meda at toccadu

s’avemaria.

 

A ninnia a ninnia sa fidza istimada

drommi criadura fadada sa notte est funguda,

babbu at seradu dae attesu su cane appeddende

sa roba est sentende arrastu de anzenu.

Drommi chi bbabu est bizende et est bene appostadu,

bae chi no l’andat in bene istanotte a su ladru

no appes timoria.

 

A ninnia a ninnia sa pramma dorada

drommi criadura innotzente sa notte est passende,

babbu at retzidu sa solte et a ojos a chelu

già serat benzende su frittu ‘e sa molte.

Drommi chi babbu est andende et est frittu che nie,

s’ultimu alenu pianghende l’at dadu pro a tie,

a ninnìa.

 

  • Attitidu

Ay Antoni Maria, moltu t’an in sa roba a traittoria,

ay muzere tua, sola l’as lassada e in tribulia.

Sa campana chi ti sonat su toccu

ancu sighet s’andada ‘e chie l’at fattu.

 

Ay malu caminu agattet a donz’ora s’assassinu,

ay sa mala solte l’agattet in sa tana pienu ‘e solde.

A s’ora chi che ses in campusantu

ancu dien a sos fizos s’ozu santu.

E a s’ora chi t’interran in sa fossa

nde l’imbolet sa domo sa pelcossa.

 

  • Sa domo sola

Sa campana at già sensadu ‘e toccare

ma in sa domo su pioantu no si cheret calliare

ca sa molte est restada

in sos ojos e in su coro de chie est solu.

Como sa terra at ingullidu sa cascia

e sa zente est furriende pianu pianu a conca bascia,

ma sa molte est restada

in sos ojos e in su coro de chie est solu.

 

Drommi Maria

già lu ides chi in sa banca

no b’at pane e nè olia

chi no b’est pius su chi l’attìat.

Pro chie est biu torrat sempre sa notte

e in su sonnu su moltu paret torradu a biu

cun sa beltula piena

de gasu de pane et de regottu.

 

Ma sas manos aju nd’an de chilcare,

ca sun sonnos de aera chi s’isolven in sa notte

e no passan su famine

né a mannos né a piseddina.

Chie s’ischidat intremidu

bidet s’iscuru pius nieddu

serat solu su frittu

chi faghet treulare su lettu

 

Ma s'isperu chi as in coro no morit

ca est sa lughe chi ispuntat a manzanu onzi die

e ti torrat s'alenu

pro sighire su caminu.

Cambiat sempre su manzanu ch'isperias

ma no cambiat su sole chi t’atzendet in su coro

cussa fiama minuda

chi dat calore a sa vida.

Canta Nineddu

pone a palte sa timoria

girat sempre sa roda

e s'abba consumit sa rocca...

 

  • Consolu pro Giuanna  

Giuanna restada ses sola

chena consolu.

Sos fizos ancora de creschere

cun pagu ajudu.

Nisciunu ti narat

comente as a fagher

su die chi resteras

chena su tantu 'e campare.

 

Su rettore est bennidu a domo

a t'agattare.

A narrer chi deves pregare e peldonare

a chie custu dannu t'at fattu,

ma tue Giuanna as rispostu:

"Su pregu no battit su pane

e mancu imbalzu.

E chie mi lu pienat s'istelzu

pro fizos mios.

Eo tia cherre ischire

coment'appo a faghere,

su die chi restère

chena su tantu 'e campare".

 

Coraggiu, Giuanna, coraggiu

chilca padronu.

e bendeli foltzas de bratzu

pro calchi soddu.

Sa vida Giuanna t'at dadu una rughe

de gigher a fundu

fena chi cambiat su mundu.

Coraggiu Giuanna coraggiu

fena pro a tie

chissà chi no benzat sa die

de su riscattu,

sa die de ti ponner su estire pius bonu

sa die de sa festa

chena bisonzu 'e padronu.

 

Coraggiu Giuanna coraggiu

chi sas isperas

no morin pro cantu sa vida

a boltas fèrat.

Su tempus,Giuanna, est che bentu chi olat

piure e pabiros

ch'isparini in tempus de un'ora

Coraggiu Giuanna coraggiu

chilca sa paghe

chi in coro ti cantat serena

che-i sa moddina.

Si pasas incue

ti s'indulchit sa pena

e t'as a serare

lezera e lughente che nùe....

 


2

[E no l'as cumpresa ancora

e intza' ti ddha cantu in casteddaju:]

Poneus is cosas in chiaru, Madale',

io sono moderno e lo sai,

quanto te.

Pero si ti pois cu' mmei, bellixè,

no es' chi ti andis cun cussu

e poi torni da me.

Naras ch'e' piu forti de tui

un turbine che ti incatena,

e intzandus turbina, porca miseria,

ma no abbarris trumentendi a mei.

Si e' propriu chi aici t'aggrada', Madale',

ognuno si fa la sua strada

credi a me.

pero mi dispraxis de aderu, bellixè,

ca in fundu a su coru ddhu scisi

ci se' tui Madale'.

Poneus is cosas in chiaru, Madale'

si es propriu de aici accabaus,

no andat be'.

Pero si ci andaus bei a fundu, credi a me,

in fundu a su coru ti giuru

ci se' tui Madale',

in fundu a su coru ti giuru,

ci se' tui Madale'.

 

 

 

 

6. Cantone 'e atunzu    

Notte chena un isteddu est arrivida

pro custu contu nostru isfoltunadu,

pro custu amore nostru primadìu,

duradu troppu pagu.

Notte de atunzu frittu est arrivida,

pro custu amore nostru isconsoladu,

ch'est duradu su tempus de un'istìu

e poi si ch'est voladu.

Como restat sa cantone

cudda chi mi cantaìas,

fatta cun notas de oro

fin sas mezus chi aìas.

Si l'intendes istasera,

tes aer unu pagu e a mie,

ca istasera so pensende

solu a tie.

Dulches fin sos cariños de sa sera

currende fattu a s'ora chi fuìat,

nelvosu solu candu no t'idìa

a prima intrada 'e sole.

E foltes sos abrazos in s'iscuru

cuados intro a s'umbra de sa luna,

e tènnera fis cando m'istringhias

ancora calda 'e amore.

Como restat sa cantone

cudda chi mi cantaias,

no mi podet consolare

ca già l'ischis chelzo a tie.

Si l'intendes istasera

tes aer unu pagu e a mie,

ca istasera so pensende

solu a tie.

 

7. Sa torrada ‘e Giuanne

Ciao Giua’, e coment’istas

e già fimus duas dies chena nos bidere.

Conta, Giua’, comente ti la passas...

Tres annos emigradu,

in s’edilitzia e in calchi frabichedda,

tres boltas licentziadu,

bogadu chena mancu s’abba santa.

So dae unu mese in bidda ilbattuladu

comente una matracca in chida santa.

Ma comente Giua’, nachi in Germania

tottu si faghen de oro e torran riccos!

Fena Frantziscu, mih,

cuddu fidzu ‘e tia Ciana...

como nachi si c’alciat sa femina et sos fidzos.

Tue mi naras chi t’est andada male,

ma naran chi si bi istat de señores!?

Señores già bi nd’at e mannos puru,

ma no est zente ch’at devidu emigrare

et no at devidu mai istare in s’iscuru,

rispalmiende sa lughe pro chenare,

mandighende calci òu cun pan’infustu

pro poder aer a cras su tantu ‘e s’ustu.

E narabilis a cussos ch’ilbràgana

setzidos in su bar manzana e sera,

chi a s’alanzare su pane in Germania

no est a currere sa galavera.

E cant’istana incue a murrundzare,

s’est aberu no b’at che a lu proare...

A proare su frittu ‘e sas barracas

e a istare atesu dae muzere et fizos.

Istan fanfarronende che matracas

solu ca no bi deven andare issos.

Deus bi lis fettat chi a s’ateru mese

lis tocched a issos puru a alciare pes(e).

Eo naro chi b’at pagu ite cantare,

ca’ già l’appo proadu in pedde mia

e si mi nde so devidu torrare

no este chi nde fatte maladìa.

Ma no appo domo nè lettu e nè manta

(ti fia nende)

e so ispiantadu che bagassa in chida santa.

8. Alba ruja

Tue Zuseppe Mureddu mancu s'alva

aias ben'ispuntada,

cando nachi t'an postu muccarolu

intro sa ula.

Asi lu ‘etten a issos su lentolu

de sa rìa,

a sos chi l'ana fattu.

Prelevadu a manzanu in su coile

t'an fattu prejoneri,

su deghe 'e maltu, fit fattende die.

Die mala t'est toccada Peppigheddu

in manos de ilbirrallia iscadenada,

sa vettura at leadu sa falada,

e fit già moltu Zuseppe Mureddu.

 

Ti cantamus

comente fizu 'e custa resistenscia

chi faghimus

dae sempre fen'a cando sa pascienscia

at a mancare, e at a benner s'ora

de las pagare tottu.

Bae in bonora

chi già no nd'ammentamus de a tie puru,

Peppe Mureddu, ista seguru.

 

Tue Zuseppe Mureddu ses eroe

de teraccos pastores.

Sa zoventude nostra proletaria

t'at a rendere onore.

Tue ses eroe de sa zente isfruttada

e in donzi leada

t'ana a fagher su dolu.

Ma odiu pro sos ch'ana moltu a tie

chi ses simbulu nostru,

su deghe 'e maltu

pro a nois est onzi die.

Odiu pro chie t'at moltu Peppigheddu

nos ad a avvelenare totta vida,

sa vida nostra chi ancora est in pigada,

ma at a cambiare, Zuseppe Mureddu.

 

Ti cantamus...

9. Vintotto zorronadas  

Vintotto zorronadas mi devet su padronu

e si no mi las dada

nde fatto dannu e dolu.

Vintotto zorronadas

fattas in sa messera,

sutta su sole 'e triulas

chi ispaccaiat sa pedra.

 

Pro chie no b'at foltuna

pro chie no b'at reposu

pro chie no at dinari

né trigu e né olzu,

vintotto zorronadas, creìde,

sunu meda...

 

Vintotto zorronadas chi a mie no m'an pagadu

su trigu est già trebbiadu e bene remonidu,

ma a mie no m'ana dadu mancu una zorronada,

su pane de onzi die, nisciunu mi lu dada...

Pro chie no b'at foltuna

ecc.

Sos tempos sunu malos, triballiu no che nd'ada,

mi toccat de ch'essire, chissà in cale leada,

aju nd'appo 'e pedire su chi m'ispettaìat,

mi toccat de ch'essire fora 'e sa idda mia.

 

Pro chie no nd'at foltuna

no b'at ateru remediu,

rpo chie no nd'at solte

no b'at ateru isperu,

ma solu tribulias

dae su manzanu a sera.

 

Naran chi sos malannos ana a benner a finire

su die chi nos pesamus a rustallios e a fusiles

a boltulare tottu in s'ora 'e sa rejone,

terrinos e cunsolzas los torramus a cumone.

Sa terra fit de tottu

e a tottu at a torrare

ma tottu at a cambiare

e at acambiare in bonu

ca no bi det aer pius(u)

né teraccu e né padronu.

 

10. Sona chiterra   

( sull’aria di Solenzara, canto tradiz. corso trascritto da B.Bacara )

Cando penso a bidda mia

chi appo chelfidu lassare

ranchida sa nostalgia

de sa oghe chi mi jamad

e mi narat a torrare.

E tue andende cussa via

mi la deves saludare;

eo isto inoghe interra anzena

pro chi in coro gitte pena

chi no mi lassat mai.

 

Sona chiterra

boga sa nota pius pretziosa

pro custa terra

chi no appo a ilmentigare mai.

Chiterra sona

chelzo cantare a boghe piena,

ca in terra anzena

su tempus no che passat mai.

 

Una balca in mesu a renas

no podet pius naigare,

confidadu m'as sa pena,

cheret truncare cadena

pro torrare in altu mare.

E cando enit sa tempesta

e si pesat torra entu,

pro sa balca torrat festa

est finidu su tulmentu,

podet intrare in su mare.

 

Sona chiterra...

11. Custu bos naro

Fizas, fizigheddas mias,

no bos appo a lassare

né terra e né dinari:

fit pagu su chi aìa,

no m'at restadu nuddu.

Bois già l'ischides.

Cussu già creo chi bos l'appene nadu

ma calchi atera cosa

bos la naro eo, fizittas mia de rosa.

 

Fizas, fizigheddas mias,

sa vera diñidade

no l'at s'omine riccu

de inari e de manias,

eo naro chi in sa vida

e bos lu giuro,

si alet pro su coraggiu e pro sas manos

si sun bene pulidas.

Custu bos naro,

fizigheddas mias.

Cheret chi s'omine

siet in palte giusta,

pro chi peldet no est nudda

ca no li poden furare mai

né su coraggiu, né sa diñidade,

e una die

già at a binchere.

 

Duncas siedes a s'ala sempre

de sa rejone,

de s'omine isfruttadu e tribuladu,

de chie mezorat su mundu,

ca at coraggiu 'e gherrare

pro su chi alet.

Custu bos naro,

fizigheddas mias.

Forsi nades ch'est pagu,

no b'est mancu su tantu.

Eo no app'appidu mancu

de bos aer a dilmesu,

a nottamala...

Fizas, fizigheddas mias...

 


5. Madale'

1

Ponimus sas cosas in jaru, Madale'

io sono moderno e lo sai

quanto te.

Però si ti nd'enis cun megus

bella be'

no est chi ti nd'andes cun cussu

e poi torni da me.

Mi naras ch'est pius folte e a tie,

un turbine che ti trascina,

e tando turbina, polca miseria,

e no t'istes pelcossende a mie.

Si est propriu chi gasi t'aggradat, Madale',

ognuno si fa la sua strada

credi a me.

Pero mi dispiaghet de aberu, Madale',

ca in fundu a su coro, già l'ischis,

ci sei te e solo te.

Ponimus sas cosas in jaru, Madale',

si est gasi li ogamus de cabu

e peus pro te.

Pero si b'andamus a fundu, credi a me,

in fondo a su coro ti giuro

b'appo a tie Madale'.

In fundu a su coro bi cantas

solu tue Madale'.

 

 

 

Home | chie est | cantos | sonos | friguras | liberos | ammentos | zente