|
|
Modas de Santu Giolzi In Ischirìa | ||
|
1 S’iscampagnada a Nostra Signora 2 3 4 5 Sa torrada ‘e Peppinu Buccia ‘ e Fae 6 Santa Lughia bella, sa festa ‘e cabidanni
Torna a Cantos
images Joan Mirò |
Carrasegare
Eeh, tando sì chi fit carrasegare ! Sa festa ‘e santu Giolzi soberanu: cattas e rundas e ballos a tràcchida fena a sas duas e a sas tres de manzanu. Sa zente tando fit pro diveltire, ateru che chigina o malas pascas ! E balla chi ti ballo che passaian cuddas baranta dies chi in piatta sonaiana sas matraccas. Sas matraccas in piatta sonaiana e calchi foltunadu resessiat, si nd’aiat solte, a dare appuntamentu in calchi istalla a sa picciocca in dominu chi intro sa sala l’aiat fattu a padza. In dominu pariat fena pius bella e cuddu chilcaiat de l’infiamare ballende e cumbidende caramellas. Si aberu aiat foltuna poi già eniat pro mesoretta, prima ‘e si recuire, si fattu no gighiat babbos o frades. Ma già capitaiat, pius de una olta, de restare a s’asciutta, fattende sa figura ‘e s’assu ‘e guppas. Ca a boltas cudda, sutta a su dominu, gihiat sos caltzones e sutta gighiat puru sos vuttones. E cando gasi li capitaiat de aberu fin friguras de cozone !
Beniat sa die chi si pianghiat a Giolzi. Tando, su maltis rassu, dae manzanu giunghian sos boes a cudda balca a rodas, e si che pigaiana Duminigu Masia cun Peppe Ispanu. Si los mentovo no lis siat a pesu ca issos e tottu s’ainu l’an ispresu: unu estidu 'e nieddu cun sa este ‘e su cogiuu, s’ateru de indianu, cun duas pumas de colvu subra ‘e conca e una cobelta etza ettada in coddos. Cun tottu su chi si che tragaian no fit tzeltu su frittu chi sentian. Frittu a siguru issos no sentiana ca no fit pagu su chi si sulzìana.
E giraian sa idda ettende irroccos, oldiminzende un’ispezie ‘e filunzana chi naraiat: "Cara zunzella, della casa nuova vuoi venire con me a fare il merendino… canta anche tu bambino ! " ch’essian tottora… Eo puru, chi che fia cantu una cita lis ripetia cussa cantone istrana: "cara zunzella della casa nuova vieni con me a fare il merendino…" E cuddos la sighiana: "Tu metterai / soltanto / il tegamino, io metto la salciccia e le due uova…" Nendela gasi, mi’ coment’esseret istada litania. Poi finiat: "E insieme suoneremo lo strumento le uova fuori e la salciccia dentro…" Cèèè! Ite maleducadu ! Naraiat calchi femina. E riìat. Cando arrivian a sa piatta ‘e s’Istancu frimmaian sa barracca, che tragaian cosa ‘e litros de inu biancu, rugiu o nieddu, tottu fit cheppare, e faghian cussa dansa de sa catza.
|
2
E ite fit ? Leaian a Nanni Ottu, cuddu coltzu, e lu prendian a su palu ‘e sa balca e cuddu mesu moltu dae sa cottura, tott’ispettorriadu, si lassaiat fagher unu chilciu in matta fatt’a calvone, fumende ‘e sa calura; Peppispanu leaiat unu bruncone cun una boccitedda e tinta rugia subra sa punta, faghiat un’orazione e mancari incheladu bi l’iscudiat gasi, a totta foltza, isfidiadu ! A totta foltza gasi l’iscudiat, e cuddu, chena mancu pisulare, si che moriat de su male cadufu, sa tinta lu tinghiat de sambene, pariat polcu ispeadu… Su giru sighiat fena a notte manna, e si faghian chi nde li essiat sa canna, buffende inu a trainos, biancu, rugiu, nieddu, ite si siat.
Cando sa balca si lis arenaiat isfascendesi in calchi cantonada, tando a sa fine si nde falaian o a narrer medzus nde los falaiana, e comintzende s’alveschida ‘e su melcuris andaian a si ponner sa chigina. Una olta ch’intrein fen’a intro ‘e chegia, ma s’agatteit babbai Biancu, su rettore, chi intrende in gianna si peseit a boghes: O peldèu – nachi – e ite cheret cul’sta zente, culto’ bagasso’, culto’ peccadores ! A fora, a fora dae sa chegia mia ! o giamo sa giultiscia e bo si pigiat !" Fatt’est chi si ch’andeni a sa chentina a si ponner pari pari sa chigina. Tando est chi a sa chentina si ch’andeni e paris sa chigina si ponzeni. Pianghende s’imbreaghera Peppispanu gighiat ancora un orineri in manu, pienadu a mele e a bicculos de catta. Mintet sa manu tantu ‘e l’assazare, pero su mele li pariat istranu. Si girat a Masia impiberidu: Domenicaccio, brutto traditore, questo miele è salito, cos’hai fatto !? Caro Giuseppe, amico mio sincero, non ti arrabbiare, ci ho solo pisciato... Pesein s’ultimu gridu: "Giolzi meu !" Ma oramai no aian pius un’untza ‘e alenu. E s’imbolein, comente fin e tottu, in bestire nieddu cuddas pumas de colvu e sa cobelta etza ettada in coddu..
| |